Pagina's

28 augustus 2015

Turangalila Symphony vleit d'oren in.

Toen deze symfonische (muziek uit 1946-48) over de BBC3-radio werd gegeven heb ik meermaals letterlijk stilgestaan bij deze vreemdsoortige klanken. Opvallend is de ondes Martenot hetwelk al een oud apparaat is met een radiobuis. Ik las er over in de Wiki. Maar tijdens het horen dacht ik aan een orgelpijp of een panfluit alleen heeft deze laatste maar een beperkt bereik en het schuiven met de tonen kan ook niet.

De PROMS-uitzending was in herhaling van 13 augustus op dinsdag 25 augustus om 2u.
De elektronisch zingende zaag heeft een duidelijke partij en de piano een overduidelijke; daar waar zij tezamen met het orkest spelen zijn ze precies in de maat. Knap stukje vakwerk van vertolking der muziek die als non-conformistisch wordt gekenschetst doch eerder experimenteel is (geweest). Soms is het de baby die om liefdevolle aandacht vraagt, voortdurend en onophoudelijk.
Het ontbreekt Messiaen (1908 - 27-4-1992) niet een grote en veelsoortige variatie in klanken te geven zodat je aandacht houdt.

Vreemd zo een Hindoe-inspiratie, de componist is mij vooral bekend van schriltonige orgelwerken met alle klinkend katholieke namen, welke muziek ik vaak in de Krijtberg door Lourens Stuifbergen heb gehoord.

Krijtberg omstreeks 1900


De BBC Philharmonic o.l.v. Juanjo Mena.

PROMS 38 13-8-2015

14 augustus 2015

Alisa Weilerstein met het EUYO op 13 augustus 2015 in het Koninklijk Concertgebouw te Amsterdam

Met de verse herinnering van Edward Elgar door Alisa Weilerstein in het Koninklijk Concertgebouw op 16 maart 2015 wilde ik haar tweede komst dit jaar beslist niet missen en toog richting de Muziektempel op donderdagavond de 13e augustus. Precies vijf maanden en in die tussentijd is Alisa naar haar tweets te lezen alweer de halve wereld rondgereisd!

Alisa is mijn geliefde, de Amerikaanse celliste met een manpower waarvan je griezelt. Voor Elgar buitengewoon geschikt, de componist van de krachtige tonen, een mannelijkheid van Engelse statuur. Maar Pjotr Iljitsj Tsjaikovski is andere koek, zijn Rococo-variaties had ik in mijn hoofd als een tentoonstelling van weemoedige klanken. De arme man was toch zo pessimistisch. Niets is minder waar, ook hier komt het tot krachtexplosies met de grote trom en pauken waarvan je eveneens gaat huiveren al is het maar soliste te zien met een ongelofelijke energie de partij te horen vertolken.



Al vroeg ging ik van huis in mijn fraaie avondkleding en wandelde wat rustig in de buurt van het Concertgebouw. Toen mijn sigaar op was, oppassen de manchetten niet van brandvlekjes te laten voorzien, ging ik 'n drie kwartier het Stedeljk Museum in om mijn nerveuziteit wat tot rust te doen  komen. Ik zag voor de derde maal de Oase van (Henri) Matisse, de expositie dit dit weekend gaat sluiten, een afscheid voor 25 jaar van deze prachtige kunstenaar.

Anders dan gewoonlijk begon het concert om acht uur.
Was het vorig maal het Nederlands Philharmonisch Orkest (hlink mijn essay), hedenavond het "EUYO", het  European Union Youth Orchestra dat ik nog nimmer gezien heb. Wel eens gehoord op de radio het Gustav Mahler Jugendorchester met een symfonie, waarbij ik ging staan vanwege mijn spanning dit aan te horen. Maar dat is allang geleden. Als de jongelui binnenkomen valt je op hun ongelofelijke gedisciplineerdheid en de rust die ze uitstralen. De dames hebben aan de zaal toegekeerde schouder een blauwe sjerp met de opdruk van de EU. Prachtig design!

De 28 vlaggen van de Europese Unie


Als Alisa de trap afdaalt is ze gekleed in een goudbrocaten japon die ik in Twitter al bewonderd heb. Snel neemt ze plaats en richt de staartpen op de juiste plaats. Ze knikt naar de dirigente en het begint.

Ik moet tot mijn spijt bekennen de Rococo nooit zo fijn gevonden te hebben; thuis op de radio duren deze variaties me veel te lang. Maar live is heel wat anders, je wordt opgenomen en je vliegt mee! Dan de snelle variatie waarin Alisa haar duivelskunst bewijst, nu zie je dat de strijkstok over twee snaren beweegt en twee vingers over de toetsen glijden. Een dubbele toon naar beneden en een dubbele naar boven, dan nog telkens de juiste klank in al die acceleratie!
Met zo een laatste deel heb je het publiek gewonnen dat werkelijk uit zijn vel springt.


Als het orkest tutti speelt is het geluid overdonderend, Echter komen de afzonderlijke klanken niet meer in het gehoor, het zijn dan de violen die de melodie aangeven. Het houtwerk was zwak in sterkte maar de hobo was wel duidelijk. Ik las dat de twee harpistes werkelijk tot de ploeg behoren !

De dirigente Xian Zhang was onverwacht een unicum met zo een bewegelijkheid een groot orkest te leiden. Ook naar haar keken we verstomd zonder echter de muziek te vergeten.

Als het applaus is gedoofd gebeurt er iets volkomen onverwachts: alle 140 orkestleden omhelzen elkaar innigerwijze. Mathematisch zijn dat (140 x 139)/2 is 9730 accolades welke ze eerder verrichtten als groepje. Dit is nog eens Europese fraternité!

Na zo een schitterend concert kan je niet meer eurosceptisch blijven maar word je werkelijk eurofiel!



Het Maarschalkerweerd orgel fraai verlicht






De bonte Spiegelzaal




Eenmaal buiten rookte ik wederom een sigaar en zag drie Zuid-Tiroolse reisbussen aanrijden om in de nacht richting Wiesbaden te gaan voor het concert op de volgende avond. Viermaal spelen ze nog in Italië, eenmaal in Edinburg om in Grafenegg, Oostenrijk te eindigen alwaar ze begonnen zijn. Alsdan gaan de orkestleden huiswaarts om na zo een intense maand van samenzijn vrienden voor het leven te blijven, zou ik me zo indenken.







29 juli 2015

Vincent van Gogh 125 jaar dood

Vanaf zijn 27e tot 37e kunstschilder.
In de laatste 70 dagen van zijn leven maakte hij 70 doeken.

Onvergetelijk vind ik de kop van zijn psychiater, ooit gezien in het Van Goghmuseum.

Deutschlandfunk 29-7-2015

10 juli 2015

Prins Willem van Oranje, anti-tiran, 431 jaar dood

De prins werd neergeschoten door Balthasar Gerards die daarmee met zijn naam de geschiedenisboeken inkwam.

Zou een roomskatholiek godsdienstfanaat zijn geweest. Maar niet zo vlug wordt vermeld dat Willem hem het geld voor een wapen zelf gegeven heeft in een conspiratief onderonsje. De hoofdonderwijzer Poulis van Hout zei dit wel maar ik vraag me af of een protestants schoolhoofd dit ook zo gezegd zou hebben. Ook weet ik niet hoe Nuyens daarover schrijft, in elk geval wel anders (dan normaal) over Philips II. De geschiedschrijver Schiller heeft in zijn Abfall gezegd dat aan het hof van keizer Karel V de prinsen Willem en Philips niet door een deur gingen, waarvan ik medio 80er op WDR3 een weekendvullende en onvergetelijke voorlezing heb meegemaakt.

Willem, le taciturne, was qua karakter wel voor moderatie, echter zijn politieke omgeving geenszins.

Vanaf de oude Grieken weten we dat 'n tiran uiteindelijk vermoord mag worden. In het Plakkaat van Verlatinghe (1581) wordt Phillips zo genoemd. Deze stap is leidraad geweest voor de Franse revolutie en nadien verzet middels illegaliteit tegen de Duitse bezetting. Maar in de ontwikkeling vanaf de K&StG, naar de EG tot de EU kan Willem niet genoemd worden. Misschien nog eens voor de thans tirannieke EU wel?

30 juni 2015

Bij het Verhaal van de Haagse School gevoelde ik me werkelijk thuis

"Nee nee, al die scheve ogen, rare neuzen en gekke oren, de oude Hollandse meesters blijven voorgoed in mijn hart!"
Dit hoor ik de kunstenaar Harry van Gelderen nog zeggen, alhoewel hij in eerste instantie de Gouden eeuw voor ogen had, toen ik als heel jong mens mocht leren dat de twintigste eeuwse kunst verfoeid werd. Echter gaan deze schilderijen per stuk voor tientallen miljoenen de veiling uit terwijl een der meesters doeken van de Haagse School het maar moet doen met een paar honderdduizend.

We bevinden ons op zondag 28 juni 2015 in het Gemeentemuseum te Den Haag. Toen ik de charmante receptioniste zei vijftig jaar geleden op deze plaats geweest te zijn, sprong ze op en instrueerde mij over de expositie. De muziekinstrumenten indertijd waarop ik ondeugenderwijs een toets indrukte zijn niet meer toegankelijk. Maar daarover niet geklaagd, er is genoeg.

H.P. Berlage (+1934) 1935

Ik kan mij niet herinneren dat de moderne kunst werd besproken op scholen. Ik was als scholier al in het bezit van een Amsterdams museumpasje en werd alzo kind over huis in het Stedelijk. Norm was de oude kunst waarmee de Hollanders historie hebben gemaakt en waarvan de kooplieden fortuin. Hoe je het ook wendt of keert, de Hollandse meesters moeten ook leven en dat is van hun kunst. Het schilderen naar de natuur is onuitputtelijk. Ook maakte de schilder Gabriël een trein door het vlakke polderland en ontmantelde molens als zwarte ruïnes. De wereld is dus niet zo constant als gewenst, de andere kunstenaars zetten het landschap zelfs naar hun hand. Van de negenduizend windmolens waren er om 1900 nog 4500 over.

Jacob Maris - Koeien.
Anton Mauve - Schapen en paarden.
H.W. Mesdag - Zee.
P.J.C. Gabriël en Willem Roelofs - Polder
J.H. Weissenbruch - Wolken.

Al direct gevoelde ik me thuis, letterlijk, eerst de kleinere werken beziend en ten slotte de grote doeken. Het kleine formaat was voor de buitenschilders handig toen zij met verftubes en ezel het landschap introkken, hetgeen ook op de expositie in  het Amsterdamse SM van Matisse wordt gezegd. Breitner zal eerst fotograferen en in het atelier schilderen. Ik bleef lang bij een werk staan en noteerde wat nodig. Er zitten juweeltjes onder die in een stijlkamer uit de 19e eeuw perfect zullen passen. Je kunt je gasten daarheen leiden en spreken over het teloorgaan van het Hollandsch  landschap zoals Blake dichtte met een gevoel van machteloze woede.

Maar evenzeer figuurlijk omdat schildersnamen mijner jeugd in de ouderlijke woning in het Plan Berlage zuidzijde te Amsterdam een feestelijk cachet aan ons verblijf gaven. Het huis te midden van de Lutmastraat, Mesdagstraat, Mauvestraat, Tweede van der Helststraat, Van Helt Stocadestraat, Thérèse Schwarzestraat en de Poggenbeekstraat. Alleen bij de voorlaatste noemden wij haar voornaam. Maar het juweel is toch wel de Jozef Israëlskade met uitzicht op het water en het zuiden, waar mijn moeder zo wenste te wonen. Als sluitstuk grappige namen als Pastelstraat en Paletstraat om goed te onthouden welke waar. Als voornoemde receptioniste na afloop mij vraagt zal ik deze jeugdherinnering haar vertellen.

Vroeger was er een tentoonstelling over de Amsterdamse Joffers maar die zijn XXe eeuws.

Opeens zie ik Jac van Looy die ik ken van de letterkunde.

Jac van Looy - Kooltuinen 1888
De dame met keurig hoofddoekje is de boerin aan het onkruid wieden.

Als afwisseling een zelfportret van Mauve:

Anton Mauve - Zelfportret 1884-1888

Dat hiermee niet bedoeld is dat deze wel de belangrijkste van de School is geweest? Maar Breitners Rokin is weer geen landschap of hij moest de stad zo gezien hebben. Vergeleken met de overdaad aan werken mag 'n portret en 'n stadsgezicht best als extra. Alleen kijk je er wel even van op.

Wat moest ik gloeien aan aantal boeken van Jac P. Thijsse te mogen zien. Een naam die wrikvast in het geheugen zit.

De muurstrekkende foto van het strand te Scheveningen deed mij langdurig stilstaan. Langzaam zakte ik in het rulle zand. Ik observeerde het keurige meisje en wilde haar aanspreken. Maar ze zweeg en dacht wat ik daar nu stond te kijken? Een aanzoek kon ik haar dus niet meer doen.

Strand te Scheveningen, ik schat om 1900


Maar mijn moeder Hetty Gras zal dit wel ondervonden hebben als zij met chic gezelschap zich op de fotografische plaat wilde laten vastleggen. Zo ongeveer 1926-1932.

Mannequin (Hetty) J.H. Gras, tweede van rechts, met Kurhaus


Gabriël ook schilderde het verafgelegene Kurhaus met een wijde datering van 1887-1895. Inderdaad nog weids en kuis landschap. De Grote of Sint-Bavo te Haarlem wordt ook vanaf grote afstand geschilderd. Toen konden beide nog. Maar medogenlozerwijs vliedt de tijd.


Artistieke Klok boven in de patio.






















16 juni 2015

Een boterham met Sardines mag nog net

Wie zich inzet voor een rookvrij terras denkt het gelijk van de wereld te hebben, zegt al dat niet-roken norm is. Daaraan had ik nog niet gedacht, wel dat de verboden in aantal zullen toenemen.
AD 15-6-2015

Gisteren nog iemand die stelt dat de productie van vlees zoveel liter water kost (en zoveel kilogram landbouwproduct); ik herinner me prof Tinbergen die dit reeds vermeld heeft. Opzienbarend in vroeger tijd. Dus water en landbouwproduct voor de mensen in plaats voor vlees?
Indien zo, wordt net zoals vroeger rood vlees nog een luxe voor de rijken en moeten de armen het maar doen met een boterham belegd met sardines, zoals Herman Heijermans schreef.

Wat al niet gediscrediteerd is! Rode wijn zo ongezond, nee het blijkt dat enkele bestanddelen juist zuiverend werken op het bloed. Lilian was zo tegen kaas, mijn oren klapperden, vlees noemde ze lijk. Snoepgoed dat kids nodeloos dik maakt, chips en fastfood. Terughoudendheid is te propageren maar verbod toch niet. Alcohol zo slecht? Teveel wel maar met mate niet. Benzineauto's zo slecht voor het milieu, zeggen ze. Chloor ook. Plastic dat drijft in de oceaan, maar verpakkingspapier zal toch ook hinder geven. Grillen in het park, nu nog even voor de allochtonen in het Amsterdamse Bos, straks niet meer. Betaalde sex zo verrucht bij de Calvinisten, de smoes is al jaren uitbuiting te bestrijden. Zuinig met water maar dit wordt toch steeds duurder. Leder, onder het Ancien Régime belastbaar, zal ook uitraken als slacht wordt verboden. Spuitbussen, koelstoffen en schoonmaakmiddelen, enz.

Alleen de elektronica mag wel, de rest wordt verboden. Dat Apple zijn iSight uit de handel moest nemen wegens de zware metalen hierin.

Een boterham met sardines resteert.

10 juni 2015

James Last met een delicious easy name

James Last is op 86-jarige leeftijd gestorven in Florida.

Als jongmens heb ik wel genoten van zijn moderne bewerkingen van klassieke muziek, het was een genot deze te horen met uitzondering van een klein trommeltje dat ik maar opdringerig kinderachtig vond. Had hij niet een wat zwaarder gevalletje kunnen aanschaffen? Maar dan is het misschien niet meer easy (music).
Een danige uitzondering was Rijk de Gooyer die in 1964 de klassieke muziek van Ponchielli verbasterde met zijn La Courtine en een halfteute stem opzette. De man was ook alcoholist zonder rekeningen te betalen.

De man heet(te) eigenlijk Hans Last uit Bremen (1929).
Nu moet je deze naam toch eens meermaals uitspreken en hoor je als gevolg van de korte klank des voornaams de twee ss-en zich opdringen. Dit is te vermijden door de voornaam een gesloten klank te geven door James, de ee-pronunciatie is werkelijk al een begin van easy! Zo heeft hij een wereldsucces gekregen.

Dit moet mij van het hart:
Een domme fout maakten de organisatoren van het Hollands Songfestival door aan te draven met 'n Trijntje Oosterhuis. Ik denk bij zo een naam aan een boerenmeid copulerend op de hooiberg. Trijntje, het is niet om aan te horen, laat staan voor een buitenlander maar 's nachts heb ik wel een lieflijker  naam. O, wat een naïeve mensen toch.
Had haar hernoemd in, ik doe maar een domme poging, in ®Train Easter, of Irene, of ®Rain Eastern.

Graag copyright overmaken op mijn bankrekening...

Frankf. R. 10-6-2015
Zeit 10-6-2015

03 juni 2015

Mini-reünie Klasgenoten St.-Franciscusschool 5e klas 1953-1954



De mini-reünie St.-Franciscusschool te Amsterdam 5e klas 1953-1954 vindt plaats op vrijdag 12 juni 2015 te Amstelveen.



Hans Aalberse
Robbie Boogaart
Jan Gaarenstroom
Peter de Haas
Kees Harte
Joseph Heitmann
Jopie Helm
Reinier Helmreich
Jef Kieft
Jopie Kuilboer
Bennie Kuiper
Hans Laddrak
Sjakie van de(r) Looij 
Gerard Maatman
Gerrie Mittelmeijer
Henk Neep
Ewald Nijndorf
Peter Ostendorf
Schelte Peerenboom
Henk Plasmeijer
Theo Reurings
Piet van Rijm
Hans Rijnbeek
Martin Schaefers
Jantje Visser
Willy Westerveld
Joop van Wieringen
Nico Zaal
Theo Zwaga
Wietze Zwaga




5e klas 1953-1954





Franciscus Schoolherinneringen pdf (up to VII 2014)
Beeldbank (al aardig zo niet volledig bijgewerkt) Blogspot


Locatie: Informatie email Jos