Macht heeft Het Vaticaan altijd gehad, bezit haar nu nog of is zij ooit wel weggeweest? Kritiek leveren op Het Vaticaan kan niet ongestraft, op een regering hier wel maar in andere landen weer niet.
De twee journalisten Fittipaldi en Nuzzi staan voor de (wereldlijke) rechtbank in Het Vaticaan terecht wegens het publiceren van vertrouwelijke documenten. Dit is de juridische truc om een strafprocedure in werking te stellen. Maar het gaat toch over de publiciteit van onder andere de weelderijke levenswandel enes kardinaals.
Hebben we dit niet meer gehoord? Maarten Luther fulmineerde tegen de pauselijke rijkdom en zoiets slaat best aan bij de arme gelovigen. Luther speelde met zijn leven aangezien de prelaat die het proces leidde (met aanwezigheid van keizer Karel V) in het geheim een arrestatiebevel op zak had. Heimelijk werd Luther in de nacht van 18 op 19 april 1521 m.b.v. vrienden de stad Worms uit gesmokkeld.
Onze kwajongens zitten niet in het Vaticaan. Of ze ooit ter terechtzitting zullen verschijnen is onzeker.
Peter Raedts schrijft onder meer dat de rijke families in Rome eeuwenlang Het Vaticaan domineerden en dat de desbetreffende telgen in de pausbenoemingen (denk ik) dit niet doen om op een houtje te bijten. Zo ook voor de hogere kerkelijke functies.
Zelf zeggen de twee schrijvers teleurgesteld te zijn dat paus Franciscus geen maatregel neemt voornoemde kardinaal te kortwieken, maar niets daarvan.
De macht en rijkdom van de paus en Het Vaticaan bekritiseren heeft voor prelaten een directe connotatie met het verwijtverwens van Luther. Dit zit in hun katholieke genen gebakken.
De film Luther (VS, 2003) werd op de Duitse zender gegeven in de nacht van 27 op 28 oktober 2015.
Frankfurter Rundschau 22-11-2015
Peter Raedts. (20133). De uitvinding van de rooms-katholieke kerk. Amsterdam: Wereldbibliotheek
24 november 2015
09 november 2015
Les Dialogues des Carmélites in het Muziektheater te Amsterdam
Het decor
Drie grijze decordoeken die meerdere malen twee meter werden opgetrokken, dat was het hele toneel, de gehele opera lang. Daarachter bevinden zich de ruim 70 figuranten, het Volk, dat geregeld opkomt. Geen bestorming doch eerder statisch. Al in het begin stelt zich een rij volk op die boos de zaal inkijkt: ze hebben honger.
De 15 zusters acht sopraan, zeven alt. Blanche (Sally Matthews), de noviet, is sopraan. In de solorollen zitten mezzo- en sopranen.
Het beroepskoor van de DNO, ruim 75 zang(st)ers.
De eerste acte is nog gekleurd door de kleding van de Markies en van de Chevalier, daarna is alle kleur somber, het volk bruin, de kloosterzusters zwart.
Vaak felle witte schijnwerpers, ook een paar maal links laag bij de grond hetgeen een uitvergrote schaduw rechts geeft.
De Markies, de Moeder-Overste, de angstige nonnen, deze allen zijn gecentreerd. Bij een dialoog kunnen de twee uit het centrum komen.
Première
Ik was op zaterdag 7 november in het Muziektheater en zat vooraan. De teksten hoef ik niet te lezen, ik let eerder op de zang en het orkest, het verhaal ken ik wel. Geraadpleegd had ik de inhoudsopgave in het vermaarde Leo Riemens Groot Operaboek want in de dtv stond hij niet. Zeer weinig feestelijke kleding gezien, vaak heren in een huiselijke pull-over. De avond tevoren werd nog het 50-jarig jubileum van DNO gevierd en dat was wel gala met dresscode.
In de gang de lange rij kartons met de opsomming de titels der 650 producties. Jammer dat net 1962-1964 erbuiten vielen toen ik toch met mijn ASVA-kaart menig opera bezocht heb in De Stadschouwburg.
Muziek
Ik heb haar eenmaal gehoord op de radio.
Het Residentie Orkest heb ik nog niet meegemaakt.
De componist Poulenc is mij welbekend. Hij wordt nergens pompeus, hetgeen een opera vaak het geval is, maar blijft getemperd in volume. De klanken zijn ook beheerst, ontzettend veel hele noten, hetgeen een dragende sfeer geeft aan de zang. Typisch Poulenc zijn de schrille effecten van blazers die door merg en been gaan. Heel veel harmonieën herken ik van zijn andere werken. Dan weer de softe tonen, met een ongelooflijke afwisseling, steeds weer verrassend waar de klank naar toe gaat. Opvallend de passages met pianissimo's, waarvan de adem stokt. Ik geraakte driemaal geëmotioneerd.
Zang
De Franse taal is apart, altijd opvallend de uitspraak van de e-muet, waar Jean-Jacques zo fel tegenstander van was. Ik heb over die strijd om 1755 de originele literatuur gelezen. Passages met gezongen Latijn, niet de originele kerkneumen maar compositie van de meester zelf.
Libretto
Er is een opbouw in spanning. De kennis van het martelaarschap wordt stap voor stap in de daad omgezet. Uiteraard niet zonder angst. Er komt wel een berusting. Na de laatste non is de opera meteen uit en waren geen noten meer nodig.
De Dankzegging
was een uitbundige gebeurtenis, met een op- en afkomst vol beweging. De zusters in hun witte onderkleed waren nu oogverblindend door de schijnwerpers. Mijn fototoestel geraakte overbelicht.
De Ware Historie
De opera speelt in 1789. Allen weten dat de revolutionairen genadeloos waren jegens het Koningshuis, de Adel en de Roomskatholieke functionarissen. Tijdens de z.g. Terreur drie jaren later zijn er tienduizenden geguillotineerd. Toch hebben Franse geleerden een onderzoek geëntameerd waaruit blijkt dat het regiem na de z.g. Terreur wreder was dan zijn voorganger en deze de bijnaam heeft gegeven. Van een lezing hierover schreef ik een verslag:
Drie grijze decordoeken die meerdere malen twee meter werden opgetrokken, dat was het hele toneel, de gehele opera lang. Daarachter bevinden zich de ruim 70 figuranten, het Volk, dat geregeld opkomt. Geen bestorming doch eerder statisch. Al in het begin stelt zich een rij volk op die boos de zaal inkijkt: ze hebben honger.
De 15 zusters acht sopraan, zeven alt. Blanche (Sally Matthews), de noviet, is sopraan. In de solorollen zitten mezzo- en sopranen.
Het beroepskoor van de DNO, ruim 75 zang(st)ers.
De eerste acte is nog gekleurd door de kleding van de Markies en van de Chevalier, daarna is alle kleur somber, het volk bruin, de kloosterzusters zwart.
Vaak felle witte schijnwerpers, ook een paar maal links laag bij de grond hetgeen een uitvergrote schaduw rechts geeft.
De Markies, de Moeder-Overste, de angstige nonnen, deze allen zijn gecentreerd. Bij een dialoog kunnen de twee uit het centrum komen.
Première
Ik was op zaterdag 7 november in het Muziektheater en zat vooraan. De teksten hoef ik niet te lezen, ik let eerder op de zang en het orkest, het verhaal ken ik wel. Geraadpleegd had ik de inhoudsopgave in het vermaarde Leo Riemens Groot Operaboek want in de dtv stond hij niet. Zeer weinig feestelijke kleding gezien, vaak heren in een huiselijke pull-over. De avond tevoren werd nog het 50-jarig jubileum van DNO gevierd en dat was wel gala met dresscode.In de gang de lange rij kartons met de opsomming de titels der 650 producties. Jammer dat net 1962-1964 erbuiten vielen toen ik toch met mijn ASVA-kaart menig opera bezocht heb in De Stadschouwburg.
 |
| Het Muziektheater aan de Amstel 7-11-2015 |
Muziek
Ik heb haar eenmaal gehoord op de radio.
Het Residentie Orkest heb ik nog niet meegemaakt.
De componist Poulenc is mij welbekend. Hij wordt nergens pompeus, hetgeen een opera vaak het geval is, maar blijft getemperd in volume. De klanken zijn ook beheerst, ontzettend veel hele noten, hetgeen een dragende sfeer geeft aan de zang. Typisch Poulenc zijn de schrille effecten van blazers die door merg en been gaan. Heel veel harmonieën herken ik van zijn andere werken. Dan weer de softe tonen, met een ongelooflijke afwisseling, steeds weer verrassend waar de klank naar toe gaat. Opvallend de passages met pianissimo's, waarvan de adem stokt. Ik geraakte driemaal geëmotioneerd.
Zang
De Franse taal is apart, altijd opvallend de uitspraak van de e-muet, waar Jean-Jacques zo fel tegenstander van was. Ik heb over die strijd om 1755 de originele literatuur gelezen. Passages met gezongen Latijn, niet de originele kerkneumen maar compositie van de meester zelf.
Libretto
Er is een opbouw in spanning. De kennis van het martelaarschap wordt stap voor stap in de daad omgezet. Uiteraard niet zonder angst. Er komt wel een berusting. Na de laatste non is de opera meteen uit en waren geen noten meer nodig.
De Dankzegging
was een uitbundige gebeurtenis, met een op- en afkomst vol beweging. De zusters in hun witte onderkleed waren nu oogverblindend door de schijnwerpers. Mijn fototoestel geraakte overbelicht.
 |
| De overbelichte nonnen |
 |
| Een vaag hoofd van dirigent Stéphane Denève |
De Ware Historie
De opera speelt in 1789. Allen weten dat de revolutionairen genadeloos waren jegens het Koningshuis, de Adel en de Roomskatholieke functionarissen. Tijdens de z.g. Terreur drie jaren later zijn er tienduizenden geguillotineerd. Toch hebben Franse geleerden een onderzoek geëntameerd waaruit blijkt dat het regiem na de z.g. Terreur wreder was dan zijn voorganger en deze de bijnaam heeft gegeven. Van een lezing hierover schreef ik een verslag:
De Franse Revolutionaire Terreur 1773 - juli 1774 heeft nooit een Wettige Basis gehad
24 oktober 2015
Is de Maan wel of niet een Komijnekaas?
Net voordat het nieuws zou beginnen wist de Nachtzuster nog een harde jongensstem te paaien die een zot verhaal begon te vertellen over zijn natuurkundeleraar. En dat midden in de nacht, de Nachtzuster die al zo een onvrouwelijke harde stem heeft en een jongeman lokt met een nog hardere stem. Sommigen kunnen niet eens beschaafd praten maar alleen schreeuwen zoals bij sommige bevolkingsgroepen immer het geval geweest is (mag ik dit nog zeggen?).
Zijn natuurkundeleraar heeft hem ooit bevolen niet teveel te vragen. Dit naar aanleiding van het wist-ik-karakter van de jonge scholier die zo graag alles wilde weten. Ik weet er alles van! Ook ik was zo. "Waarom is dit alles zo?", vroeg hij de leraar. "Ik zal het je eens en voor altijd verklaren", repliceerde de leraar, "dat je dit nooit meer mag vragen, met een wedervraag: of de maan is een komijnekaas of de maan is niet een komijnekaas?" Maar de maan is geen komijnekaas, allicht koos de begerige scholier de tweede, de maan is niet een komijnekaas en deze valt dus af. Resteert dat de maan een komijnekaas is.
Als scholier zelf was ook ik legendarisch leergierig hetgeen menig leraar wel behaagde. IJverig las ik al in Gustav Schwabs Griekse Mythologie en Hans-Joachim Störigs Filosofie. Later kwam daarbij het pas uitgekomen Know your own I.Q. bij van Hans J. Eysenk, Londen.
Welnu, in Störig staat het oorspronkelijke verhaal van de horens die je wel of niet verloren bent, je hebt nooit horens gehad dus heb je ook niets verloren, conclusie dat je horens hebt.
De nachtzuster haperde, haar stem wankelde, de jongeman herhaalde nog nogmaals, zo leuk vond hij het en zij kwam er niet uit. Denk niet dat ik verdere telefoontjes ga beluisteren, mij was het slechts om het nieuws te doen. Ze is niet geschikt voor denkwerk dus, dacht ik zo. En die harde stem, die vreselijke keel, die moest je toch niet bij je in bed hebben, zeg! Dan maar een komijnekaas.
Nachtzuster 23-10-2015, muis op 55 min.
Even wachten tot de cache geladen is.
Zijn natuurkundeleraar heeft hem ooit bevolen niet teveel te vragen. Dit naar aanleiding van het wist-ik-karakter van de jonge scholier die zo graag alles wilde weten. Ik weet er alles van! Ook ik was zo. "Waarom is dit alles zo?", vroeg hij de leraar. "Ik zal het je eens en voor altijd verklaren", repliceerde de leraar, "dat je dit nooit meer mag vragen, met een wedervraag: of de maan is een komijnekaas of de maan is niet een komijnekaas?" Maar de maan is geen komijnekaas, allicht koos de begerige scholier de tweede, de maan is niet een komijnekaas en deze valt dus af. Resteert dat de maan een komijnekaas is.
Als scholier zelf was ook ik legendarisch leergierig hetgeen menig leraar wel behaagde. IJverig las ik al in Gustav Schwabs Griekse Mythologie en Hans-Joachim Störigs Filosofie. Later kwam daarbij het pas uitgekomen Know your own I.Q. bij van Hans J. Eysenk, Londen.
Welnu, in Störig staat het oorspronkelijke verhaal van de horens die je wel of niet verloren bent, je hebt nooit horens gehad dus heb je ook niets verloren, conclusie dat je horens hebt.
De nachtzuster haperde, haar stem wankelde, de jongeman herhaalde nog nogmaals, zo leuk vond hij het en zij kwam er niet uit. Denk niet dat ik verdere telefoontjes ga beluisteren, mij was het slechts om het nieuws te doen. Ze is niet geschikt voor denkwerk dus, dacht ik zo. En die harde stem, die vreselijke keel, die moest je toch niet bij je in bed hebben, zeg! Dan maar een komijnekaas.
Nachtzuster 23-10-2015, muis op 55 min.
Even wachten tot de cache geladen is.
09 september 2015
Zwagerman in de Polder
Hitler in de Polder (2009) heb ik van Joost Zwagerman. Het is een pakkende titel, ik kocht het boekje naar aanleiding van een interview op de radio waarin hij vlotpratend hele goede dingen zei, of moet je argwanend wezen dat hij aan populisme deed en wat ik gelezen heb moest mij ook bevallen zijn, dat is herinnering in het algemeen maar de details ben ik vergeten. Nu zie ik in vogelvlucht dat er ontzettend veel persoonsnamen in voorkomen, hetgeen des schrijvers belezenheid moge aantonen. Of ik dit zal herlezen betwijfel ik maar ik kan het best nog een uurtje doorbladeren.
Het volgende artikel heb ik vroeger geprint en in het boekje gevoegd:
Joost Zwagerman is naast de vervelendste schrijver van Nederland ook één van de weinigen die wél zijn brood kan verdienen met de lulkoek die hij zijn hele miezerige leventje lang al opschrijft. Hoe onbegrijpelijk het ook is, er zijn genoeg mensen die de wanboeken van Zwagerman kopen, en er zijn blijkbaar ook genoeg mensen die behoefte hebben om op de televisie naar Zwagerman te kijken.
Lees verder in:
Propria Cures 11-10-2013
Het volgende artikel heb ik vroeger geprint en in het boekje gevoegd:
Joost Zwagerman is naast de vervelendste schrijver van Nederland ook één van de weinigen die wél zijn brood kan verdienen met de lulkoek die hij zijn hele miezerige leventje lang al opschrijft. Hoe onbegrijpelijk het ook is, er zijn genoeg mensen die de wanboeken van Zwagerman kopen, en er zijn blijkbaar ook genoeg mensen die behoefte hebben om op de televisie naar Zwagerman te kijken.
Lees verder in:
Propria Cures 11-10-2013
01 september 2015
Van de zon naar de hel
Vierhonderd jaren geleden stierf Lodewijk XIV. Wat hij heeft gepresteerd is niet kort samen te vatten, wel dat hij een failliete staat achter liet. Op de BRT werd eens uiteengezet dat de bloempotten te Versailles bestonden uit een centimeter dik Sterlingzilver. Ook dat de schulden werden gedekt door inkomsten, toekomstige inkomsten, verwachte gelden en daarvan toekomstige renten enzovoorts, steeds wat er nog zal komen. Dit spelletje gaat eens goed mis natuurlijk! Het is Engeland dat Frankrijk voortdurend op de hielen heeft gezeten, wat het later ook met Duitsland zal doen.
Niet vermeld wordt het levenseinde van de Zonnekoning die pestachtige verschijnselen kreeg. Misschien is hij daaraan overleden en meden zijn hovelingen hem ... als de pest. Niemand wilde zijn stoffelijk overschot naar een kerkhof vervoeren niet voordat 'n koetsier dronken werd gevoerd.
Deutschlandfunk 1-9-2015
Niet vermeld wordt het levenseinde van de Zonnekoning die pestachtige verschijnselen kreeg. Misschien is hij daaraan overleden en meden zijn hovelingen hem ... als de pest. Niemand wilde zijn stoffelijk overschot naar een kerkhof vervoeren niet voordat 'n koetsier dronken werd gevoerd.
Deutschlandfunk 1-9-2015
28 augustus 2015
Turangalila Symphony vleit d'oren in.
Toen deze symfonische (muziek uit 1946-48) over de BBC3-radio werd gegeven heb ik meermaals letterlijk stilgestaan bij deze vreemdsoortige klanken. Opvallend is de ondes Martenot hetwelk al een oud apparaat is met een radiobuis. Ik las er over in de Wiki. Maar tijdens het horen dacht ik aan een orgelpijp of een panfluit alleen heeft deze laatste maar een beperkt bereik en het schuiven met de tonen kan ook niet.
De PROMS-uitzending was in herhaling van 13 augustus op dinsdag 25 augustus om 2u.
De elektronisch zingende zaag heeft een duidelijke partij en de piano een overduidelijke; daar waar zij tezamen met het orkest spelen zijn ze precies in de maat. Knap stukje vakwerk van vertolking der muziek die als non-conformistisch wordt gekenschetst doch eerder experimenteel is (geweest). Soms is het de baby die om liefdevolle aandacht vraagt, voortdurend en onophoudelijk.
Het ontbreekt Messiaen (1908 - 27-4-1992) niet een grote en veelsoortige variatie in klanken te geven zodat je aandacht houdt.
Vreemd zo een Hindoe-inspiratie, de componist is mij vooral bekend van schriltonige orgelwerken met alle klinkend katholieke namen, welke muziek ik vaak in de Krijtberg door Lourens Stuifbergen heb gehoord.
De BBC Philharmonic o.l.v. Juanjo Mena.
PROMS 38 13-8-2015
De PROMS-uitzending was in herhaling van 13 augustus op dinsdag 25 augustus om 2u.
De elektronisch zingende zaag heeft een duidelijke partij en de piano een overduidelijke; daar waar zij tezamen met het orkest spelen zijn ze precies in de maat. Knap stukje vakwerk van vertolking der muziek die als non-conformistisch wordt gekenschetst doch eerder experimenteel is (geweest). Soms is het de baby die om liefdevolle aandacht vraagt, voortdurend en onophoudelijk.
Het ontbreekt Messiaen (1908 - 27-4-1992) niet een grote en veelsoortige variatie in klanken te geven zodat je aandacht houdt.
Vreemd zo een Hindoe-inspiratie, de componist is mij vooral bekend van schriltonige orgelwerken met alle klinkend katholieke namen, welke muziek ik vaak in de Krijtberg door Lourens Stuifbergen heb gehoord.
 |
| Krijtberg omstreeks 1900 |
De BBC Philharmonic o.l.v. Juanjo Mena.
PROMS 38 13-8-2015
19 augustus 2015
14 augustus 2015
Alisa Weilerstein met het EUYO op 13 augustus 2015 in het Koninklijk Concertgebouw te Amsterdam
Met de verse herinnering van Edward Elgar door Alisa Weilerstein in het Koninklijk Concertgebouw op 16 maart 2015 wilde ik haar tweede komst dit jaar beslist niet missen en toog richting de Muziektempel op donderdagavond de 13e augustus. Precies vijf maanden en in die tussentijd is Alisa naar haar tweets te lezen alweer de halve wereld rondgereisd!
Alisa is mijn geliefde, de Amerikaanse celliste met een manpower waarvan je griezelt. Voor Elgar buitengewoon geschikt, de componist van de krachtige tonen, een mannelijkheid van Engelse statuur. Maar Pjotr Iljitsj Tsjaikovski is andere koek, zijn Rococo-variaties had ik in mijn hoofd als een tentoonstelling van weemoedige klanken. De arme man was toch zo pessimistisch. Niets is minder waar, ook hier komt het tot krachtexplosies met de grote trom en pauken waarvan je eveneens gaat huiveren al is het maar soliste te zien met een ongelofelijke energie de partij te horen vertolken.
Al vroeg ging ik van huis in mijn fraaie avondkleding en wandelde wat rustig in de buurt van het Concertgebouw. Toen mijn sigaar op was, oppassen de manchetten niet van brandvlekjes te laten voorzien, ging ik 'n drie kwartier het Stedeljk Museum in om mijn nerveuziteit wat tot rust te doen komen. Ik zag voor de derde maal de Oase van (Henri) Matisse, de expositie dit dit weekend gaat sluiten, een afscheid voor 25 jaar van deze prachtige kunstenaar.
Anders dan gewoonlijk begon het concert om acht uur.
Was het vorig maal het Nederlands Philharmonisch Orkest (hlink mijn essay), hedenavond het "EUYO", het European Union Youth Orchestra dat ik nog nimmer gezien heb. Wel eens gehoord op de radio het Gustav Mahler Jugendorchester met een symfonie, waarbij ik ging staan vanwege mijn spanning dit aan te horen. Maar dat is allang geleden. Als de jongelui binnenkomen valt je op hun ongelofelijke gedisciplineerdheid en de rust die ze uitstralen. De dames hebben aan de zaal toegekeerde schouder een blauwe sjerp met de opdruk van de EU. Prachtig design!
Als Alisa de trap afdaalt is ze gekleed in een goudbrocaten japon die ik in Twitter al bewonderd heb. Snel neemt ze plaats en richt de staartpen op de juiste plaats. Ze knikt naar de dirigente en het begint.
Ik moet tot mijn spijt bekennen de Rococo nooit zo fijn gevonden te hebben; thuis op de radio duren deze variaties me veel te lang. Maar live is heel wat anders, je wordt opgenomen en je vliegt mee! Dan de snelle variatie waarin Alisa haar duivelskunst bewijst, nu zie je dat de strijkstok over twee snaren beweegt en twee vingers over de toetsen glijden. Een dubbele toon naar beneden en een dubbele naar boven, dan nog telkens de juiste klank in al die acceleratie!
Met zo een laatste deel heb je het publiek gewonnen dat werkelijk uit zijn vel springt.
Als het orkest tutti speelt is het geluid overdonderend, Echter komen de afzonderlijke klanken niet meer in het gehoor, het zijn dan de violen die de melodie aangeven. Het houtwerk was zwak in sterkte maar de hobo was wel duidelijk. Ik las dat de twee harpistes werkelijk tot de ploeg behoren !
De dirigente Xian Zhang was onverwacht een unicum met zo een bewegelijkheid een groot orkest te leiden. Ook naar haar keken we verstomd zonder echter de muziek te vergeten.
Als het applaus is gedoofd gebeurt er iets volkomen onverwachts: alle 140 orkestleden omhelzen elkaar innigerwijze. Mathematisch zijn dat (140 x 139)/2 is 9730 accolades welke ze eerder verrichtten als groepje. Dit is nog eens Europese fraternité!
Na zo een schitterend concert kan je niet meer eurosceptisch blijven maar word je werkelijk eurofiel!
Eenmaal buiten rookte ik wederom een sigaar en zag drie Zuid-Tiroolse reisbussen aanrijden om in de nacht richting Wiesbaden te gaan voor het concert op de volgende avond. Viermaal spelen ze nog in Italië, eenmaal in Edinburg om in Grafenegg, Oostenrijk te eindigen alwaar ze begonnen zijn. Alsdan gaan de orkestleden huiswaarts om na zo een intense maand van samenzijn vrienden voor het leven te blijven, zou ik me zo indenken.
Alisa is mijn geliefde, de Amerikaanse celliste met een manpower waarvan je griezelt. Voor Elgar buitengewoon geschikt, de componist van de krachtige tonen, een mannelijkheid van Engelse statuur. Maar Pjotr Iljitsj Tsjaikovski is andere koek, zijn Rococo-variaties had ik in mijn hoofd als een tentoonstelling van weemoedige klanken. De arme man was toch zo pessimistisch. Niets is minder waar, ook hier komt het tot krachtexplosies met de grote trom en pauken waarvan je eveneens gaat huiveren al is het maar soliste te zien met een ongelofelijke energie de partij te horen vertolken.
Al vroeg ging ik van huis in mijn fraaie avondkleding en wandelde wat rustig in de buurt van het Concertgebouw. Toen mijn sigaar op was, oppassen de manchetten niet van brandvlekjes te laten voorzien, ging ik 'n drie kwartier het Stedeljk Museum in om mijn nerveuziteit wat tot rust te doen komen. Ik zag voor de derde maal de Oase van (Henri) Matisse, de expositie dit dit weekend gaat sluiten, een afscheid voor 25 jaar van deze prachtige kunstenaar.
Anders dan gewoonlijk begon het concert om acht uur.
Was het vorig maal het Nederlands Philharmonisch Orkest (hlink mijn essay), hedenavond het "EUYO", het European Union Youth Orchestra dat ik nog nimmer gezien heb. Wel eens gehoord op de radio het Gustav Mahler Jugendorchester met een symfonie, waarbij ik ging staan vanwege mijn spanning dit aan te horen. Maar dat is allang geleden. Als de jongelui binnenkomen valt je op hun ongelofelijke gedisciplineerdheid en de rust die ze uitstralen. De dames hebben aan de zaal toegekeerde schouder een blauwe sjerp met de opdruk van de EU. Prachtig design!
 |
| De 28 vlaggen van de Europese Unie |
Als Alisa de trap afdaalt is ze gekleed in een goudbrocaten japon die ik in Twitter al bewonderd heb. Snel neemt ze plaats en richt de staartpen op de juiste plaats. Ze knikt naar de dirigente en het begint.
Ik moet tot mijn spijt bekennen de Rococo nooit zo fijn gevonden te hebben; thuis op de radio duren deze variaties me veel te lang. Maar live is heel wat anders, je wordt opgenomen en je vliegt mee! Dan de snelle variatie waarin Alisa haar duivelskunst bewijst, nu zie je dat de strijkstok over twee snaren beweegt en twee vingers over de toetsen glijden. Een dubbele toon naar beneden en een dubbele naar boven, dan nog telkens de juiste klank in al die acceleratie!
Met zo een laatste deel heb je het publiek gewonnen dat werkelijk uit zijn vel springt.
Als het orkest tutti speelt is het geluid overdonderend, Echter komen de afzonderlijke klanken niet meer in het gehoor, het zijn dan de violen die de melodie aangeven. Het houtwerk was zwak in sterkte maar de hobo was wel duidelijk. Ik las dat de twee harpistes werkelijk tot de ploeg behoren !
De dirigente Xian Zhang was onverwacht een unicum met zo een bewegelijkheid een groot orkest te leiden. Ook naar haar keken we verstomd zonder echter de muziek te vergeten.
Als het applaus is gedoofd gebeurt er iets volkomen onverwachts: alle 140 orkestleden omhelzen elkaar innigerwijze. Mathematisch zijn dat (140 x 139)/2 is 9730 accolades welke ze eerder verrichtten als groepje. Dit is nog eens Europese fraternité!
Na zo een schitterend concert kan je niet meer eurosceptisch blijven maar word je werkelijk eurofiel!
 |
| Het Maarschalkerweerd orgel fraai verlicht |
 |
| De bonte Spiegelzaal |
Eenmaal buiten rookte ik wederom een sigaar en zag drie Zuid-Tiroolse reisbussen aanrijden om in de nacht richting Wiesbaden te gaan voor het concert op de volgende avond. Viermaal spelen ze nog in Italië, eenmaal in Edinburg om in Grafenegg, Oostenrijk te eindigen alwaar ze begonnen zijn. Alsdan gaan de orkestleden huiswaarts om na zo een intense maand van samenzijn vrienden voor het leven te blijven, zou ik me zo indenken.
29 juli 2015
Vincent van Gogh 125 jaar dood
Vanaf zijn 27e tot 37e kunstschilder.
In de laatste 70 dagen van zijn leven maakte hij 70 doeken.
Onvergetelijk vind ik de kop van zijn psychiater, ooit gezien in het Van Goghmuseum.
Deutschlandfunk 29-7-2015
In de laatste 70 dagen van zijn leven maakte hij 70 doeken.
Onvergetelijk vind ik de kop van zijn psychiater, ooit gezien in het Van Goghmuseum.
Deutschlandfunk 29-7-2015
10 juli 2015
Prins Willem van Oranje, anti-tiran, 431 jaar dood
De prins werd neergeschoten door Balthasar Gerards die daarmee met zijn naam de geschiedenisboeken inkwam.
Zou een roomskatholiek godsdienstfanaat zijn geweest. Maar niet zo vlug wordt vermeld dat Willem hem het geld voor een wapen zelf gegeven heeft in een conspiratief onderonsje. De hoofdonderwijzer Poulis van Hout zei dit wel maar ik vraag me af of een protestants schoolhoofd dit ook zo gezegd zou hebben. Ook weet ik niet hoe Nuyens daarover schrijft, in elk geval wel anders (dan normaal) over Philips II. De geschiedschrijver Schiller heeft in zijn Abfall gezegd dat aan het hof van keizer Karel V de prinsen Willem en Philips niet door een deur gingen, waarvan ik medio 80er op WDR3 een weekendvullende en onvergetelijke voorlezing heb meegemaakt.
Willem, le taciturne, was qua karakter wel voor moderatie, echter zijn politieke omgeving geenszins.
Vanaf de oude Grieken weten we dat 'n tiran uiteindelijk vermoord mag worden. In het Plakkaat van Verlatinghe (1581) wordt Phillips zo genoemd. Deze stap is leidraad geweest voor de Franse revolutie en nadien verzet middels illegaliteit tegen de Duitse bezetting. Maar in de ontwikkeling vanaf de K&StG, naar de EG tot de EU kan Willem niet genoemd worden. Misschien nog eens voor de thans tirannieke EU wel?
Zou een roomskatholiek godsdienstfanaat zijn geweest. Maar niet zo vlug wordt vermeld dat Willem hem het geld voor een wapen zelf gegeven heeft in een conspiratief onderonsje. De hoofdonderwijzer Poulis van Hout zei dit wel maar ik vraag me af of een protestants schoolhoofd dit ook zo gezegd zou hebben. Ook weet ik niet hoe Nuyens daarover schrijft, in elk geval wel anders (dan normaal) over Philips II. De geschiedschrijver Schiller heeft in zijn Abfall gezegd dat aan het hof van keizer Karel V de prinsen Willem en Philips niet door een deur gingen, waarvan ik medio 80er op WDR3 een weekendvullende en onvergetelijke voorlezing heb meegemaakt.
Willem, le taciturne, was qua karakter wel voor moderatie, echter zijn politieke omgeving geenszins.
Vanaf de oude Grieken weten we dat 'n tiran uiteindelijk vermoord mag worden. In het Plakkaat van Verlatinghe (1581) wordt Phillips zo genoemd. Deze stap is leidraad geweest voor de Franse revolutie en nadien verzet middels illegaliteit tegen de Duitse bezetting. Maar in de ontwikkeling vanaf de K&StG, naar de EG tot de EU kan Willem niet genoemd worden. Misschien nog eens voor de thans tirannieke EU wel?
30 juni 2015
Bij het Verhaal van de Haagse School gevoelde ik me werkelijk thuis
"Nee nee, al die scheve ogen, rare neuzen en gekke oren, de oude Hollandse meesters blijven voorgoed in mijn hart!"
Dit hoor ik de kunstenaar Harry van Gelderen nog zeggen, alhoewel hij in eerste instantie de Gouden eeuw voor ogen had, toen ik als heel jong mens mocht leren dat de twintigste eeuwse kunst verfoeid werd. Echter gaan deze schilderijen per stuk voor tientallen miljoenen de veiling uit terwijl een der meesters doeken van de Haagse School het maar moet doen met een paar honderdduizend.
We bevinden ons op zondag 28 juni 2015 in het Gemeentemuseum te Den Haag. Toen ik de charmante receptioniste zei vijftig jaar geleden op deze plaats geweest te zijn, sprong ze op en instrueerde mij over de expositie. De muziekinstrumenten indertijd waarop ik ondeugenderwijs een toets indrukte zijn niet meer toegankelijk. Maar daarover niet geklaagd, er is genoeg.
Ik kan mij niet herinneren dat de moderne kunst werd besproken op scholen. Ik was als scholier al in het bezit van een Amsterdams museumpasje en werd alzo kind over huis in het Stedelijk. Norm was de oude kunst waarmee de Hollanders historie hebben gemaakt en waarvan de kooplieden fortuin. Hoe je het ook wendt of keert, de Hollandse meesters moeten ook leven en dat is van hun kunst. Het schilderen naar de natuur is onuitputtelijk. Ook maakte de schilder Gabriël een trein door het vlakke polderland en ontmantelde molens als zwarte ruïnes. De wereld is dus niet zo constant als gewenst, de andere kunstenaars zetten het landschap zelfs naar hun hand. Van de negenduizend windmolens waren er om 1900 nog 4500 over.
Jacob Maris - Koeien.
Anton Mauve - Schapen en paarden.
H.W. Mesdag - Zee.
P.J.C. Gabriël en Willem Roelofs - Polder
J.H. Weissenbruch - Wolken.
Al direct gevoelde ik me thuis, letterlijk, eerst de kleinere werken beziend en ten slotte de grote doeken. Het kleine formaat was voor de buitenschilders handig toen zij met verftubes en ezel het landschap introkken, hetgeen ook op de expositie in het Amsterdamse SM van Matisse wordt gezegd. Breitner zal eerst fotograferen en in het atelier schilderen. Ik bleef lang bij een werk staan en noteerde wat nodig. Er zitten juweeltjes onder die in een stijlkamer uit de 19e eeuw perfect zullen passen. Je kunt je gasten daarheen leiden en spreken over het teloorgaan van het Hollandsch landschap zoals Blake dichtte met een gevoel van machteloze woede.
Maar evenzeer figuurlijk omdat schildersnamen mijner jeugd in de ouderlijke woning in het Plan Berlage zuidzijde te Amsterdam een feestelijk cachet aan ons verblijf gaven. Het huis te midden van de Lutmastraat, Mesdagstraat, Mauvestraat, Tweede van der Helststraat, Van Helt Stocadestraat, Thérèse Schwarzestraat en de Poggenbeekstraat. Alleen bij de voorlaatste noemden wij haar voornaam. Maar het juweel is toch wel de Jozef Israëlskade met uitzicht op het water en het zuiden, waar mijn moeder zo wenste te wonen. Als sluitstuk grappige namen als Pastelstraat en Paletstraat om goed te onthouden welke waar. Als voornoemde receptioniste na afloop mij vraagt zal ik deze jeugdherinnering haar vertellen.
Vroeger was er een tentoonstelling over de Amsterdamse Joffers maar die zijn XXe eeuws.
Opeens zie ik Jac van Looy die ik ken van de letterkunde.
De dame met keurig hoofddoekje is de boerin aan het onkruid wieden.
Als afwisseling een zelfportret van Mauve:
Dat hiermee niet bedoeld is dat deze wel de belangrijkste van de School is geweest? Maar Breitners Rokin is weer geen landschap of hij moest de stad zo gezien hebben. Vergeleken met de overdaad aan werken mag 'n portret en 'n stadsgezicht best als extra. Alleen kijk je er wel even van op.
Wat moest ik gloeien aan aantal boeken van Jac P. Thijsse te mogen zien. Een naam die wrikvast in het geheugen zit.
De muurstrekkende foto van het strand te Scheveningen deed mij langdurig stilstaan. Langzaam zakte ik in het rulle zand. Ik observeerde het keurige meisje en wilde haar aanspreken. Maar ze zweeg en dacht wat ik daar nu stond te kijken? Een aanzoek kon ik haar dus niet meer doen.
Maar mijn moeder Hetty Gras zal dit wel ondervonden hebben als zij met chic gezelschap zich op de fotografische plaat wilde laten vastleggen. Zo ongeveer 1926-1932.
Gabriël ook schilderde het verafgelegene Kurhaus met een wijde datering van 1887-1895. Inderdaad nog weids en kuis landschap. De Grote of Sint-Bavo te Haarlem wordt ook vanaf grote afstand geschilderd. Toen konden beide nog. Maar medogenlozerwijs vliedt de tijd.
Dit hoor ik de kunstenaar Harry van Gelderen nog zeggen, alhoewel hij in eerste instantie de Gouden eeuw voor ogen had, toen ik als heel jong mens mocht leren dat de twintigste eeuwse kunst verfoeid werd. Echter gaan deze schilderijen per stuk voor tientallen miljoenen de veiling uit terwijl een der meesters doeken van de Haagse School het maar moet doen met een paar honderdduizend.
We bevinden ons op zondag 28 juni 2015 in het Gemeentemuseum te Den Haag. Toen ik de charmante receptioniste zei vijftig jaar geleden op deze plaats geweest te zijn, sprong ze op en instrueerde mij over de expositie. De muziekinstrumenten indertijd waarop ik ondeugenderwijs een toets indrukte zijn niet meer toegankelijk. Maar daarover niet geklaagd, er is genoeg.
 |
| H.P. Berlage (+1934) 1935 |
Ik kan mij niet herinneren dat de moderne kunst werd besproken op scholen. Ik was als scholier al in het bezit van een Amsterdams museumpasje en werd alzo kind over huis in het Stedelijk. Norm was de oude kunst waarmee de Hollanders historie hebben gemaakt en waarvan de kooplieden fortuin. Hoe je het ook wendt of keert, de Hollandse meesters moeten ook leven en dat is van hun kunst. Het schilderen naar de natuur is onuitputtelijk. Ook maakte de schilder Gabriël een trein door het vlakke polderland en ontmantelde molens als zwarte ruïnes. De wereld is dus niet zo constant als gewenst, de andere kunstenaars zetten het landschap zelfs naar hun hand. Van de negenduizend windmolens waren er om 1900 nog 4500 over.
Jacob Maris - Koeien.
Anton Mauve - Schapen en paarden.
H.W. Mesdag - Zee.
P.J.C. Gabriël en Willem Roelofs - Polder
J.H. Weissenbruch - Wolken.
Al direct gevoelde ik me thuis, letterlijk, eerst de kleinere werken beziend en ten slotte de grote doeken. Het kleine formaat was voor de buitenschilders handig toen zij met verftubes en ezel het landschap introkken, hetgeen ook op de expositie in het Amsterdamse SM van Matisse wordt gezegd. Breitner zal eerst fotograferen en in het atelier schilderen. Ik bleef lang bij een werk staan en noteerde wat nodig. Er zitten juweeltjes onder die in een stijlkamer uit de 19e eeuw perfect zullen passen. Je kunt je gasten daarheen leiden en spreken over het teloorgaan van het Hollandsch landschap zoals Blake dichtte met een gevoel van machteloze woede.
Maar evenzeer figuurlijk omdat schildersnamen mijner jeugd in de ouderlijke woning in het Plan Berlage zuidzijde te Amsterdam een feestelijk cachet aan ons verblijf gaven. Het huis te midden van de Lutmastraat, Mesdagstraat, Mauvestraat, Tweede van der Helststraat, Van Helt Stocadestraat, Thérèse Schwarzestraat en de Poggenbeekstraat. Alleen bij de voorlaatste noemden wij haar voornaam. Maar het juweel is toch wel de Jozef Israëlskade met uitzicht op het water en het zuiden, waar mijn moeder zo wenste te wonen. Als sluitstuk grappige namen als Pastelstraat en Paletstraat om goed te onthouden welke waar. Als voornoemde receptioniste na afloop mij vraagt zal ik deze jeugdherinnering haar vertellen.
Vroeger was er een tentoonstelling over de Amsterdamse Joffers maar die zijn XXe eeuws.
Opeens zie ik Jac van Looy die ik ken van de letterkunde.
 |
| Jac van Looy - Kooltuinen 1888 |
Als afwisseling een zelfportret van Mauve:
 |
| Anton Mauve - Zelfportret 1884-1888 |
Dat hiermee niet bedoeld is dat deze wel de belangrijkste van de School is geweest? Maar Breitners Rokin is weer geen landschap of hij moest de stad zo gezien hebben. Vergeleken met de overdaad aan werken mag 'n portret en 'n stadsgezicht best als extra. Alleen kijk je er wel even van op.
Wat moest ik gloeien aan aantal boeken van Jac P. Thijsse te mogen zien. Een naam die wrikvast in het geheugen zit.
De muurstrekkende foto van het strand te Scheveningen deed mij langdurig stilstaan. Langzaam zakte ik in het rulle zand. Ik observeerde het keurige meisje en wilde haar aanspreken. Maar ze zweeg en dacht wat ik daar nu stond te kijken? Een aanzoek kon ik haar dus niet meer doen.
 |
| Strand te Scheveningen, ik schat om 1900 |
Maar mijn moeder Hetty Gras zal dit wel ondervonden hebben als zij met chic gezelschap zich op de fotografische plaat wilde laten vastleggen. Zo ongeveer 1926-1932.
 |
| Mannequin (Hetty) J.H. Gras, tweede van rechts, met Kurhaus |
Gabriël ook schilderde het verafgelegene Kurhaus met een wijde datering van 1887-1895. Inderdaad nog weids en kuis landschap. De Grote of Sint-Bavo te Haarlem wordt ook vanaf grote afstand geschilderd. Toen konden beide nog. Maar medogenlozerwijs vliedt de tijd.
 |
| Artistieke Klok boven in de patio. |
16 juni 2015
Een boterham met Sardines mag nog net
Wie zich inzet voor een rookvrij terras denkt het gelijk van de wereld te hebben, zegt al dat niet-roken norm is. Daaraan had ik nog niet gedacht, wel dat de verboden in aantal zullen toenemen.
AD 15-6-2015
Gisteren nog iemand die stelt dat de productie van vlees zoveel liter water kost (en zoveel kilogram landbouwproduct); ik herinner me prof Tinbergen die dit reeds vermeld heeft. Opzienbarend in vroeger tijd. Dus water en landbouwproduct voor de mensen in plaats voor vlees?
Indien zo, wordt net zoals vroeger rood vlees nog een luxe voor de rijken en moeten de armen het maar doen met een boterham belegd met sardines, zoals Herman Heijermans schreef.
Wat al niet gediscrediteerd is! Rode wijn zo ongezond, nee het blijkt dat enkele bestanddelen juist zuiverend werken op het bloed. Lilian was zo tegen kaas, mijn oren klapperden, vlees noemde ze lijk. Snoepgoed dat kids nodeloos dik maakt, chips en fastfood. Terughoudendheid is te propageren maar verbod toch niet. Alcohol zo slecht? Teveel wel maar met mate niet. Benzineauto's zo slecht voor het milieu, zeggen ze. Chloor ook. Plastic dat drijft in de oceaan, maar verpakkingspapier zal toch ook hinder geven. Grillen in het park, nu nog even voor de allochtonen in het Amsterdamse Bos, straks niet meer. Betaalde sex zo verrucht bij de Calvinisten, de smoes is al jaren uitbuiting te bestrijden. Zuinig met water maar dit wordt toch steeds duurder. Leder, onder het Ancien Régime belastbaar, zal ook uitraken als slacht wordt verboden. Spuitbussen, koelstoffen en schoonmaakmiddelen, enz.
Alleen de elektronica mag wel, de rest wordt verboden. Dat Apple zijn iSight uit de handel moest nemen wegens de zware metalen hierin.
Een boterham met sardines resteert.
AD 15-6-2015
Gisteren nog iemand die stelt dat de productie van vlees zoveel liter water kost (en zoveel kilogram landbouwproduct); ik herinner me prof Tinbergen die dit reeds vermeld heeft. Opzienbarend in vroeger tijd. Dus water en landbouwproduct voor de mensen in plaats voor vlees?
Indien zo, wordt net zoals vroeger rood vlees nog een luxe voor de rijken en moeten de armen het maar doen met een boterham belegd met sardines, zoals Herman Heijermans schreef.
Wat al niet gediscrediteerd is! Rode wijn zo ongezond, nee het blijkt dat enkele bestanddelen juist zuiverend werken op het bloed. Lilian was zo tegen kaas, mijn oren klapperden, vlees noemde ze lijk. Snoepgoed dat kids nodeloos dik maakt, chips en fastfood. Terughoudendheid is te propageren maar verbod toch niet. Alcohol zo slecht? Teveel wel maar met mate niet. Benzineauto's zo slecht voor het milieu, zeggen ze. Chloor ook. Plastic dat drijft in de oceaan, maar verpakkingspapier zal toch ook hinder geven. Grillen in het park, nu nog even voor de allochtonen in het Amsterdamse Bos, straks niet meer. Betaalde sex zo verrucht bij de Calvinisten, de smoes is al jaren uitbuiting te bestrijden. Zuinig met water maar dit wordt toch steeds duurder. Leder, onder het Ancien Régime belastbaar, zal ook uitraken als slacht wordt verboden. Spuitbussen, koelstoffen en schoonmaakmiddelen, enz.
Alleen de elektronica mag wel, de rest wordt verboden. Dat Apple zijn iSight uit de handel moest nemen wegens de zware metalen hierin.
Een boterham met sardines resteert.
10 juni 2015
James Last met een delicious easy name
James Last is op 86-jarige leeftijd gestorven in Florida.
Als jongmens heb ik wel genoten van zijn moderne bewerkingen van klassieke muziek, het was een genot deze te horen met uitzondering van een klein trommeltje dat ik maar opdringerig kinderachtig vond. Had hij niet een wat zwaarder gevalletje kunnen aanschaffen? Maar dan is het misschien niet meer easy (music).
Een danige uitzondering was Rijk de Gooyer die in 1964 de klassieke muziek van Ponchielli verbasterde met zijn La Courtine en een halfteute stem opzette. De man was ook alcoholist zonder rekeningen te betalen.
De man heet(te) eigenlijk Hans Last uit Bremen (1929).
Nu moet je deze naam toch eens meermaals uitspreken en hoor je als gevolg van de korte klank des voornaams de twee ss-en zich opdringen. Dit is te vermijden door de voornaam een gesloten klank te geven door James, de ee-pronunciatie is werkelijk al een begin van easy! Zo heeft hij een wereldsucces gekregen.
Dit moet mij van het hart:
Een domme fout maakten de organisatoren van het Hollands Songfestival door aan te draven met 'n Trijntje Oosterhuis. Ik denk bij zo een naam aan een boerenmeid copulerend op de hooiberg. Trijntje, het is niet om aan te horen, laat staan voor een buitenlander maar 's nachts heb ik wel een lieflijker naam. O, wat een naïeve mensen toch.
Had haar hernoemd in, ik doe maar een domme poging, in ®Train Easter, of Irene, of ®Rain Eastern.
Graag copyright overmaken op mijn bankrekening...
Frankf. R. 10-6-2015
Zeit 10-6-2015
Als jongmens heb ik wel genoten van zijn moderne bewerkingen van klassieke muziek, het was een genot deze te horen met uitzondering van een klein trommeltje dat ik maar opdringerig kinderachtig vond. Had hij niet een wat zwaarder gevalletje kunnen aanschaffen? Maar dan is het misschien niet meer easy (music).
Een danige uitzondering was Rijk de Gooyer die in 1964 de klassieke muziek van Ponchielli verbasterde met zijn La Courtine en een halfteute stem opzette. De man was ook alcoholist zonder rekeningen te betalen.
De man heet(te) eigenlijk Hans Last uit Bremen (1929).
Nu moet je deze naam toch eens meermaals uitspreken en hoor je als gevolg van de korte klank des voornaams de twee ss-en zich opdringen. Dit is te vermijden door de voornaam een gesloten klank te geven door James, de ee-pronunciatie is werkelijk al een begin van easy! Zo heeft hij een wereldsucces gekregen.
Dit moet mij van het hart:
Een domme fout maakten de organisatoren van het Hollands Songfestival door aan te draven met 'n Trijntje Oosterhuis. Ik denk bij zo een naam aan een boerenmeid copulerend op de hooiberg. Trijntje, het is niet om aan te horen, laat staan voor een buitenlander maar 's nachts heb ik wel een lieflijker naam. O, wat een naïeve mensen toch.
Had haar hernoemd in, ik doe maar een domme poging, in ®Train Easter, of Irene, of ®Rain Eastern.
Graag copyright overmaken op mijn bankrekening...
Frankf. R. 10-6-2015
Zeit 10-6-2015
03 juni 2015
Mini-reünie Klasgenoten St.-Franciscusschool 5e klas 1953-1954
De mini-reünie St.-Franciscusschool te Amsterdam 5e klas 1953-1954 vindt plaats op vrijdag 12 juni 2015 te Amstelveen.
Hans Aalberse
Robbie Boogaart
Jan Gaarenstroom
Peter de Haas
Kees Harte
Joseph Heitmann
Jopie Helm
Reinier Helmreich
Jef Kieft
Jopie Kuilboer
Bennie Kuiper
Hans Laddrak
Sjakie van de(r) Looij
Gerard Maatman
Gerrie Mittelmeijer
Henk Neep
Ewald Nijndorf
Peter Ostendorf
Schelte Peerenboom
Henk Plasmeijer
Theo Reurings
Piet van Rijm
Hans Rijnbeek
Martin Schaefers
Jantje Visser
Willy Westerveld
Joop van Wieringen
Nico Zaal
Theo Zwaga
Wietze Zwaga
 |
| 5e klas 1953-1954 |
Beeldbank (al aardig zo niet volledig
bijgewerkt) Blogspot
Abonneren op:
Posts (Atom)